وقتی صحبت از دیتابیسهای سازمانی و مأموریتحیاتی (Mission-Critical) میشود، سه فاکتور همیشه در اولویت هستند:
دسترسپذیری بالا (High Availability)، تداوم کسبوکار (Business Continuity) و بازیابی پس از بحران (Disaster Recovery).
در اکوسیستم Oracle سه راهکار مهم وجود دارد که هر کدام برای هدف خاصی طراحی شدهاند:
- Oracle RAC (Real Application Clusters)
- Oracle Data Guard
- Oracle GoldenGate
هر کدام از این تکنولوژیها کارکرد، معماری و مزایا و معایب خاص خودشان را دارند.
در این مقاله آموزش اوراکل،در بخش آموزش اوراکل ادمین DBA میخواهیم با زبان ساده ولی دقیق، تفاوت این سه ابزار کلیدی را بررسی کنیم تا بتوانید در پروژههای واقعی انتخاب درستی داشته باشید.
اگر میخواهید با Dynamic Performance View یا همان ویوهای V$ در Oracle بیشتر آشنا بشید، بنابراین پیشنهاد می شود نوشته زیر را مطالعه کنید:
در این نوشته شما می خوانید
Oracle RAC – مقیاسپذیری و دسترسپذیری واقعی
تعریف
RAC یا خوشههای واقعی اوراکل این امکان را میدهد که چندین سرور (Node) همزمان به یک دیتابیس مشترک متصل شوند.
هر نود، یک Instance جداگانه دارد ولی همه آنها روی یک Storage مشترک کار میکنند.
موارد استفاده
- افزایش توان عملیاتی (Scalability)
- حذف نقطه شکست (Single Point of Failure)
- توزیع بار بین سرورها (Load Balancing)
معماری سادهشده
- Shared Storage (مثل ASM یا SAN)
- چند Instance یکسان روی نودهای مختلف
- ارتباط داخلی (Interconnect) برای هماهنگی بین نودها
مثال واقعی
فرض کنید یک بانک روزانه چند میلیون تراکنش انجام میدهد. با Oracle RAC، اگر یک نود دچار مشکل شود، بقیه نودها بدون وقفه تراکنشها را ادامه میدهند.
مزایا
- آپتایم تقریباً ۱۰۰٪
- مقیاسپذیری افقی
- کارایی بالا در سیستمهای OLTP
معایب
- هزینه و پیچیدگی بالا
- نیاز به زیرساخت پیشرفته
Oracle Data Guard – قهرمان بازیابی پس از بحران
تعریف
Data Guard یک راهکار Replication برای Disaster Recovery است.
در این روش، یک دیتابیس Primary و یک یا چند Standby داریم که از طریق Redo Log همگام میشوند.
انواع حالتها
- Physical Standby: کپی فیزیکی ۱۰۰٪ از Primary
- Logical Standby: کپی منطقی با قابلیت Query
- Snapshot Standby: مخصوص تست
موارد استفاده
- حفاظت در برابر خرابی مرکز داده
- بازیابی سریع دیتابیس اصلی
- آمادهباش دائمی در سایت ثانویه
مثال واقعی
یک شرکت هواپیمایی دیتابیس اصلی خود را در تهران و دیتابیس پشتیبان را در شیراز قرار داده است.
در صورت قطعی کامل سایت تهران، با Failover دیتابیس شیراز در عرض چند دقیقه فعال میشود.
مزایا
- حفاظت کامل از دادهها
- مدیریت آسان با Data Guard Broker
- قابلیت استفاده از Standby بهصورت Read-Only
معایب
- اکثراً فقط خواندنی است
- Active-Active نیست
Oracle GoldenGate – پادشاه انتقال داده همزمان
تعریف
GoldenGate یک ابزار انتقال داده بلادرنگ (Real-Time Data Replication) است.
این ابزار تغییرات سطح تراکنش را از دیتابیس مبدا استخراج کرده و به دیتابیس مقصد میفرستد.
حتی میتواند بین دیتابیسهای مختلف (مثلاً Oracle به MySQL) کار کند.
موارد استفاده
- مهاجرت بیوقفه دیتابیس (Zero Downtime Migration)
- همگامسازی دیتابیسها بین مکانهای مختلف
- ایجاد دیتابیس جداگانه برای گزارشگیری
مثال واقعی
یک فروشگاه اینترنتی دیتابیس تراکنشهای خود را در Oracle دارد و گزارشگیری را در PostgreSQL انجام میدهد.
GoldenGate دادهها را به صورت لحظهای از Oracle به PostgreSQL منتقل میکند.
مزایا
- Replication بلادرنگ
- پشتیبانی از دیتابیسهای متنوع
- مناسب برای Active-Active
معایب
- هزینه لایسنس بالا
- نیاز به مدیریت Trail Files
مقایسه RAC، Data Guard و GoldenGate در اوراکل
| ویژگی | Oracle RAC | Oracle Data Guard | Oracle GoldenGate |
|---|---|---|---|
| هدف اصلی | دسترسپذیری بالا + مقیاسپذیری | بازیابی پس از بحران (DR) | همگامسازی/انتقال بلادرنگ داده |
| نوع Replication | Active-Active (اشتراکی) | Active-Passive (Primary/Standby) | یکطرفه یا دوطرفه (Bi-Directional) |
| توپولوژی دیتابیس | یک دیتابیس، چند Instance | دو/چند دیتابیس مستقل | چند دیتابیس (حتی ناهمگون) |
| زیرساخت ذخیرهسازی | Shared Storage (ASM/NFS/SAN) | Storage مستقل در هر سایت | Storage مستقل در هر سمت |
| خواندن/نوشتن همزمان | بله (همه نودها) | عمدتاً Read-Only روی Standby | بله (وابسته به طراحی تعارضها) |
| سناریوی ایدهآل | سیستمهای OLTP پرتراکنش، حذف SPOF | DR بین سایتها، Switchover/Failover | مهاجرت بیوقفه، گزارشگیری، ادغام داده |
| مزیت کلیدی | تقسیم بار + دسترسپذیری آنی | حفاظت از داده و سایت پشتیبان | Real-Time CDC و ناهمگونی |
| چالش/هزینه | پیچیدگی و هزینه زیرساخت | پیکربندی و مانیتورینگ Lag | مدیریت Trail و لایسنس بالا |
| نمونه کاربرد | بانک/پرداخت با ۲۴×۷ تراکنش | سایت DR در شهر دیگر | Oracle → PostgreSQL برای گزارش |
| کلیدواژهها | HAScalabilityOLTP | DRStandbyRedo | CDCReal-TimeBi-Dir |
کِی از کدام استفاده کنیم؟
- برای افزایش توان و حذف نقطه شکست: → RAC
- برای پشتیبانگیری بلادرنگ و آمادهباش سایت ثانویه: → Data Guard
- برای انتقال داده بین دیتابیسها یا مهاجرت بیوقفه: → GoldenGate
سوالات متداول درباره مقایسه RAC، Data Guard و GoldenGate
Oracle RAC یک دیتابیس واحد را روی چندین نود بهصورت همزمان اجرا میکند تا هم مقیاسپذیری (Scalability) و هم دسترسپذیری بالا (High Availability) فراهم شود.
اما Data Guard نسخهای از دیتابیس اصلی را بهصورت Standby در مکان دیگری نگه میدارد تا در صورت خرابی یا بحران، بهسرعت جایگزین شود.
RAC برای عملکرد پیوسته داخل یک سایت و Data Guard برای بازیابی پس از بحران (Disaster Recovery) مناسب است.
خیر، GoldenGate و Data Guard اهداف متفاوتی دارند.
Data Guard بیشتر برای حفاظت و بازیابی دادهها در همان نوع دیتابیس Oracle استفاده میشود، اما GoldenGate ابزاری برای انتقال و همگامسازی بلادرنگ داده است که حتی بین دیتابیسهای ناهمگون (مثل Oracle به MySQL) هم کار میکند.
اگر سازمان شما به حجم بالای تراکنشها پاسخ میدهد و نمیخواهد حتی با خرابی یک سرور عملیات متوقف شود، RAC بهترین گزینه است.
بهویژه برای سیستمهای OLTP با حساسیت بالا مانند بانکها، بورس، سیستمهای پرداخت و خطوط هوایی.
بله، بسیاری از سازمانها برای پوشش همه سناریوها از این سه تکنولوژی بهصورت ترکیبی استفاده میکنند. بهعنوان مثال:
- RAC برای High Availability در سایت اصلی
- Data Guard برای Disaster Recovery در سایت پشتیبان
- GoldenGate برای همگامسازی دادهها با دیتابیسهای دیگر یا ایجاد سیستم گزارشگیری زنده
جمعبندی
هر کدام از این سه تکنولوژی Oracle برای نیاز خاصی طراحی شدهاند. انتخاب شما باید بر اساس نوع پروژه، بودجه، زیرساخت موجود و سطح تحمل قطعی باشد.
- اگر همیشه آپتایم بالا میخواهید، بروید سراغ RAC.
- اگر بازیابی پس از بحران هدف شماست، Data Guard بهترین انتخاب است.
- اگر انتقال و همگامسازی زنده داده میخواهید، GoldenGate بیرقیب است.
📥 اگر سوالی داری در مورد RAC، Data Guard و GoldenGate در Oracle داری، در بخش کامنتها بپرس.
سؤالی درباره این مقاله داری؟
اگر نکتهای در این مقاله برات مبهم بود یا خواستی بیشتر بدونی، همین حالا برام بنویس تا دقیق و صمیمی پاسخت رو بدم — مثل یه گفتوگوی واقعی 💬
برو به صفحه پرسش و پاسخ
دیدگاهتان را بنویسید